Typy rodzin zastępczych

Rodziny zastępcze spokrewnione – tworzą osoby najbliższe dziecku, czyli dziadkowie, pradziadkowie lub starsze rodzeństwo. Przechodzą skróconą procedurę kwalifikacji – nie obowiązuje ich szkolenie dla rodziców zastępczych.

Rodziny zastępcze niezawodowe – tworzą ją osoby niespokrewnione z dzieckiem lub spokrewnione, ale nie będące dziadkami i rodzeństwem. Zdarza się też, że są to osoby zupełnie obce, które chcą dać dom dziecku, ale przy tym nie chcą rezygnować ze swojej pracy zawodowej. Szkolenie jest wymagane.

Rodziny zastępcze zawodowe – tworzą osoby chcące pełnić stałą opiekę nad niespokrewnionymi dziećmi. Jest to forma zatrudnienia, związana z koniecznością zawarcia umowy z organizatorem rodzinnej pieczy zastępczej. Gwarantująca otrzymywanie wynagrodzenia za pracę.

Rodziny zawodowe mogą pełnić funkcję:

Pogotowia rodzinnego – przyjmuje dzieci w nagłych kryzysach, na krótki czas w celu zapewnienia im bezpieczeństwa i stabilizacji.

Specjalistycznej rodziny zastępczej – posiada dodatkowe kwalifikacje w opiece nad dziećmi o specyficznych potrzebach, takich jak niepełnosprawność, problemy związane z niedostosowaniem społecznym.

Kto może zostać rodziną zastępczą

Rodzinę zastępczą mogą tworzyć osoby, które:

– Dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej,
– Nie są i nie byli pozbawieni władzy rodzicielskiej oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona,
– Wypełniają obowiązek alimentacyjny, jeśli taki obowiązek wynika wobec nich z tytułu egzekucyjnego,
– Nie są ograniczeni w zdolności do czynności prawnych, są zdolni do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone zaświadczeniem lekarza podstawowej opieki zdrowotnej oraz opinią psychologa o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej
– Przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
– Zapewniają odpowiednie warunki, umożliwiające zaspokojenie indywidualnych potrzeb dziecka,
– Ukończyły szkolenie dla kandydatów na rodziny zastępcze (dotyczy rodzin zastępczych niezawodowych oraz zawodowych) oraz uzyskały stosowną kwalifikację,
– W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej, co najmniej jedna osoba, tworząca tę rodzinę, musi posiadać stałe źródło dochodów.

Jak zostać zostać rodziną zastępczą:

– Jeśli chcesz zostać rodziną zastępczą i spełniasz wyżej opisane warunki zgłoś się do Elbląskiego Centrum Usług Społecznych. Szczegółowe informacje uzyskasz w Dziale Wspierania Rodziny i Pieczy Zastępczej przy ul. Winnej 9 pokój 209 lub pod nr telefonu 55 625 61 22. Możesz też napisać maila: magdalena.pietrewicz@ecus.pl.
– Dostarcz niezbędne dokumenty (m. in. zaświadczenie o niekaralności, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do pełnienia funkcji rodziny zastępczej od lekarza rodzinnego oraz lekarza psychiatry, zaświadczenie o dochodach).
– Następnie zostanie przeprowadzona rozmowa i diagnoza psychologiczna oraz pedagogiczna określająca predyspozycje i motywacje do bycia rodziną zastępczą.
– Po uzyskaniu pozytywnych opinii kandydaci przystępują do szkolenia, które trwa około 4 miesięcy i odbywa się metodą warsztatową. W trakcie trwania szkolenia trenerzy odwiedzają również kandydatów w ich miejscu zamieszkania. Celem szkolenia jest zapoznanie kandydatów z zasadami funkcjonowania rodzin zastępczych, typowymi problemami związanymi z opieką zastępczą czy sposobami radzenia sobie z nimi. Szkolenie przygotowuje kandydatów do sprawowania opieki i wychowania dzieci, zaspokojenia ich potrzeb rozwojowych i kompensacji opóźnień, wspierania więzi dziecka z rodziną naturalną, zapewnienia dziecku nawiązania bezpiecznych, pozytywnych i trwałych więzi.
– Po ukończeniu szkolenia konieczne jest odbycie 10 godzinnej praktyki w rodzinie zastępczej, już funkcjonującej, np. rodzinie zastępczej zawodowej lub pogotowiu rodzinnym.
– Następnie zbiera się komisja kwalifikacyjna, która w oparciu o zgromadzony materiał (dostarczone dokumenty, opinie psychologa i pedagoga, wizyty domowe, rekomendację trenerów, itp.) podejmuje decyzję o kwalifikacji bądź braku kwalifikacji na rodzinę zastępczą.

– Szkolenie jest bezpłatne i prowadzone dla kandydatów zamieszkujących na terenie miasta Elbląga. Jeżeli nie będziemy mieli w planach prowadzenia szkolenia, przekażemy informacje o miejscach aktualnie szkolenie prowadzących.

– Po zakwalifikowaniu dane kandydatów na rodziców zastępczych umieszczane są w Rejestrze kandydatów na rodziców zastępczych prowadzonym przez ECUS.

Ważne! Każda nowo utworzona rodzina zastępcza po przyjęciu dziecka objęta jest wsparciem koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej.

Wsparcie finansowe przysługujące rodzinom zastępczym

Wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne dla rodzin zastępczych na pokrycie kosztów utrzymania każdego umieszczonego w rodzinie zastępczej dziecka, obecnie w wysokości:

1) 1.002 zł miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej;

2) 1.517 zł miesięcznie – w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej.

Wypłacany co miesiąc dodatek w kwocie 306 zł na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania:

Na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Ponadto rodzina zastępcza może ubiegać się o przyznanie świadczeń na pokrycie:

– Niezbędnych kosztów związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka – jednorazowo;
– Kosztów związanych z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki – jednorazowo lub okresowo;
– Dofinansowania do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka;
– Kosztów wynajmu lub utrzymania lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego (dotyczy rodzin zastępczych niezawodowych i zawodowych);
– Kosztów związanych z przeprowadzeniem niezbędnego remontu lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego – raz w roku (dotyczy rodzin zastępczych zawodowych)

Współpraca z koordynatorem rodzinnej pieczy zastępczej

Rodziny zastępcze obejmowane są opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej.

Koordynator rodzinnej pieczy zastępczej jest pracownikiem pierwszego kontaktu dla każdej rodziny zastępczej, udziela pomocy oraz wspiera rodziny zastępcze w ich funkcjonowaniu.

Do zadań koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej należy w szczególności:

1) udzielanie pomocy rodzinom zastępczym i prowadzącym rodzinne domy dziecka w realizacji zadań wynikających z pieczy zastępczej;

2) przygotowanie, we współpracy z asystentem rodziny i odpowiednio rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka, planu pomocy dziecku;

3) pomoc rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka w nawiązaniu wzajemnego kontaktu;

4) zapewnianie rodzinom zastępczym oraz prowadzącym rodzinne domy dziecka dostępu do specjalistycznej pomocy dla dzieci, w tym psychologicznej, reedukacyjnej i rehabilitacyjnej;

5) zgłaszanie do ośrodków adopcyjnych informacji o dzieciach z uregulowaną sytuacją prawną, w celu poszukiwania dla nich rodzin przysposabiających;

7) udzielanie wsparcia pełnoletnim wychowankom rodzinnych form pieczy zastępczej;

8) przedstawianie corocznego sprawozdania z efektów pracy organizatorowi rodzinnej pieczy zastępczej.